Pubblikazzjonijiet tal-istess awtur – ikklikkja hawn: https://kliemustorja.com/informazzjoni-dwar-pubblikazzjonijiet-ohra-tal-istess-awtur/
Hekk kif miet, ftit jiem ilu, il-famuż kittieb Sqalli Andrea Camilleri rajna ħafna informazzjoni dwar min kien dan il-bniedem li, forsi l-aktar minħabba kunjomu u l-ambjent Sqalli tiegħu, nikkunsidrawh bħala kważi xi ħadd li jiġi minna l-Maltin.
Fost bosta informazzjoni li ngħatat, sirt naf li hemm website li tiġbor fiha l-kliem djalettali Sqalli li Camilleri niżżel fil-kotba tiegħu. Malajr flejt din il-website, għax kif tafu tinteressani ħafna l-etimoloġija tal-Malti u l-konessjoni tal-kliem li oriġina mill-Isqalli. Fost mijiet ta’ kliem u frażijiet li sibt f’din il-website, stajt inqabbel aktar minn ħamsin kelma Sqallin li jixbhu lill-Malti, jew bil-maqlub, għax hu pjuttost il-Malti li ssellifhom u addattahom mill-Isqalli.
Dawn huma il-kliem li niżżilt preċiżament kif sibthom. Kull ma għamilt żidt ħdejhom il-kelma Maltija qrib il-kelma Sqallija. Fejn kont dubbjuż għamilt sinjal ta’ mistoqsija (?)….
Intant il-link tal-website li sibt hi din: http://www.vigata.org/dizionario/camilleri_linguaggio.html
Aktar dwar l-etimoloġija tal-kliem Malti issibha hawn: https://kliemustorja.com/a
Addubbare iddobba
Aiola aljoli
pesce "bianco" della famiglia degli sparidi, quella del sarago e
del dentice, Mormora (Linneo: Lithognathus mormyrus, Pagellus mormyrus)
Arbulo arbula
Armiggi Rmiġġ
arnesi.
Babbiata babbu
presa in giro, scherno.
Bummulo bomblu ?
orcio di terracotta, che se fatto e cotto secondo l'arte mantiene fresca
la temperatura dell'acqua.
Càntaro (Cantaru) kantru
vaso da notte. Per metafora, persona stimabile come un vaso da notte...
Cantàro (Cantàru) Qantar
vecchia misura di peso equivalente a cento rotoli, cioè circa ottanta chilogrammi. Anche: quintale.
Cantoni (Cantuna) kantun
Carusi karus
ragazzini ma anche sarbadanari, salvadanai.
Cazzarola kazzola
casseruola.
Cimiàre camata / cama cama (?)
pendolare, oscillare, andare da un capo all'altro di un luogo.
Fare come la cima di un albero quando c'è vento. Il Voc. Sic. registra solo il significato di: attendere a qualcosa, tramare.
Ciriveddru ċiribedudu (?)
cervello.
Dragunara dragonara
tromba marina, ma anche tempesta, bufera in senso figurato.
Ficazzana farkizzan
Farlacca fallakka
asse di legno.
Fodetta (Faudetta o fadetta) faldetta
gonna, sottana, sottoveste.
Frisco frisco frisk frisk
fresco fresco, detto di qualcuno che ostenta disinvoltura.
Giarre ġarra
grandi recipienti di terracotta.
Gilecco ġlekk
gilè.
Girgentana Girgenti
Inca linka
inchiostro.
Infatato fatat (?)
fatato, miracoloso.
Inganzato (Ngarzatu) Ingarżat
amante.
Luffarìa tilloffa (?)
pigrizia.
Limitu limitu
termine, confine. Pietra o segnale di confine
Nglisa Ingliża
inglese.
Parrino parrinu
prete; padrino.
Passuluna passolina
olive nere appassite.
Pilaia plajja
spiaggia
Pinnuli pinnola
pillole medicinali.
Radica Radika
eufemismo per il membro sessuale maschile.
bil-Malti nużawha f''sens ieħor ir-razza u radica (minn radice)
Rizzetto razzett ?
sistemazione.
Rusciana Ruxxana
rubiconda, sanguigna.
Scantato skantat
impaurito.
Scarpàro skarpan
ciabattino.
Scarso skars
povero.
Seggia siġġu
sedia.
Soru soru
sorella.
Spitàli sptar
ospedale.
Staminarìa stamnara
inclinazione a fare dispetti.
Tabbutu tebut
bara
Troffa troffa (xagħar)
cespuglio.
Vastasi pastas(i)
volgari, maleducati.
Virrina berrina
trapano; “strumento a forare, che ha la punta a spire” (Tra.),
anche con il significato di “persona che fa imbrogli e rigiri”.
Zamm żambuka
essenza alcolica di anice che in Sicilia si spruzza nel bicchiere d'acqua.
Zabara sabbara jew żabbara
iterazione che, secondo Camilleri, equivale a mutatis mutandis.
Zabàra è il fusto dell'agave e, per estensione, tutta la pianta.
Zagara zahra pl. zahar
Zaurdo (Zaurru, zagurdu) żorr?

Li niftakar:
Mastru d’ascia – Mastrudaxxa
Ċuċċ – Scico (asino)
Kapuljat – tiżisti f’naħħa ta’ Palermo (arkajaka) iżda m’għandhomx jużawha
Fenek – in arabic furred animal
Fenek: Ganado mentioned Phoenician
LikeLiked by 1 person
grazzi Paul tal-informazzjoni interessanti
LikeLike
Meta mort Sqallija iltqajt ma’ ċertu kliem li jintużaw li jixbħu l-Malti… xi ftit milli niftakar:
Sqalli – Malti
Frauli – Frawli
Scubetta – Xkubetta
Cacoccioli – Qaqoċċ
Zagara – Żahra
Mischinu – Miskin (bl-istess tifsira)
Gebbia – Ġiebja
Zibbibu (tip ta’Għeneb li jagħmlu il- ‘Passito di Pantelleria’ bih) – Żbib
LikeLiked by 1 person
grazzi Liam tal-informazzjoni …bosta minn dawk il-kliem ghandhom origini Gharbija.
LikeLike
Snin ilu kont ma missieri Siracusa fejn kellna habib minn hemm. Tfaccaw koppja libsin tat-tieg. Missieri qalli “ara giet gharusa”. Il-habib Sqalli saqsa lil missieri x’qed jghid. U skoprejni li gharusa tfisser prostituta bl-Isqalli.
Juzaw ukoll babux ghal bebbux.
LikeLiked by 1 person
Jien sibt li bil-Puniku protector huwa MSR misser li tista’ tkun tiġi minn M’Sar jew MSajjar to cook. nom mimmat. So Monsieur or Missier is the person who made.
LikeLiked by 1 person
Bil-Feniċu Miskin means “enclosed” source http://www.phoenician.org 2005
LikeLike